Muzaffer Yıldırım ile E-imza Söyleşisi
TELEKOM DÜNYASI: Sayın Yıldırım neredeyse Türkiye'de elektronik imza ile özdeşleşenlerden biri de sizsiniz. E-imza, e-imza anlatıp duruyorsunuz, anlatımda eksik kalan bir yer mi var ki hala yaygınlaşamıyor? Aslında artık e-imzanın ne olduğunu anlatmaktan çok ne işe yaradığını, kullanınca ne gibi faydalar elde edileceğini anlatıyoruz. E-imzanın ne olduğunu bilmeyen yok gibi ama daha çok sistemlere nasıl entegre edileceği bilinmiyor. Her kurum için özel analiz çalışmaları yapıyoruz ve sistemlerine/verdikleri hizmetlere e-imza eklenmesi için onlara özgü çözümler yaratıyoruz. Sonra bu çözümleri uyguladıklarında neler elde edeceklerini, nasıl tasarruf sağlayacaklarını anlatıyoruz. Yaygınlaşmama sebebi anlatımda eksikliğin olması değil. E-imzalı sisteme geçmek gerçekten alışkanlıkların değişmesine neden olduğu için önceleri biraz zor kabul ediliyor ama kullanmaya başlayınca da vazgeçilemiyor. Yaygınlaşmanın önündeki bir engel de akıllı kartlarla elektronik imza kullanmanın zorlukları ve maliyetiydi. Biliyorsunuz akıllı kart kullanınca bir akıllı kart okuyucu da gerekiyor, ayrıca kullandığınız makinada bir sürücü yazılımına da ihtiyaç var. Bu durum mobiliteyi azaltıyordu. Ayrıca çok az imzalı işlem yapan insanlar için maliyeti yüksekti. Ancak 2007 Şubat ayından beri mobil imza yani cep telefonundan elektronik imza atılması da hayatımıza girdiğinden beri bu tür sorunlar da çözülmüş oldu. Bu nedenle son 6 aydır özellikle vatandaşa dönük hizmetlerin mobil imzalı sunulması konusunda bankalarda, kamuda ve belediyelerde oldukça hızlı gelişmeler oldu ve e-imzalı sunulan hizmetlerin sayısı gün geçtikçe artıyor. Cep telefonu üzerinden birçok işlemi zaman, mekan bağımsız ve çok daha ucuz olarak yapmak mümkün hale geldiği için özellikle 2008 yılında günlük hayatımızda elektronik imza kullanımı beklenenin daha üzerinde yaygınlaşacak. TELEKOM DÜNYASI: Siz konu ile ilgili olarak TÜBİTAK'ta çalıştınız ve sektörde değişik firmalarda görevlerde bulundunuz. Neden EGA? Yaklaşık 10 yıldır elektronik imza konusunda çalışıyorum. Önceleri sertifikaların dağıtılması için gerekli PKI (Public Key Infrastructure- Açık Anahtar Altyapısı) sistemlerini kurmanın yanı sıra ülkemizde elektronik imzaya ilişkin yasal mevzuatın hazırlanması ve bilinçlendirme çalışmalarının içinde bulundum. Bundan 2 yıl öncesi bu çalışmaların analizini yaptığımızda aslında elektronik imza kullanımı için sertifikaların, sertifika dağıtan kurumların, bilginin, yasal mevzuatın kısacası her şeyin olduğunu ama yine de elektronik imzanın yaygınlaşmadığını gözlemledik. Bunun sebebini araştırdığımızda elektronik imzayı sistemlerine entegre edecek kurumların nereden, nasıl destek alabilecekleri konusunda zorlandığını, elektronik imzayı nasıl kullanacaklarını bilmediklerini belirledik ve buna çözüm oluşturmak için EGA Elektronik Güvenlik Altyapısı A.Ş.'yi kurduk. EGA tamamen elektronik imza entegrasyonu konusunda uzmanlaşmış bir şirket. Sadece bu işi yapıyoruz. Bu konuda hazır kütüphane vermek yerine her müşterimizi ayrı bir proje olarak ele alıyoruz. Projenin başından itibaren onlarla birlikte, onlardan biri gibi çalışıyoruz. Analizden tasarıma, gerçeklemeden teste kadar o kuruma özel çözümler üretiyoruz ve süreç boyunca gerekli danışmanlık ve eğitim hizmetlerini de sağlıyoruz. EGA sadece elektronik imza entegrasyonu işini yapan ülkemizdeki tek şirket. Uzmanlaşarak sadece bir işi yapmak gerçekten işin doğru, düzgün yapılması konusunda ve verimliliğin arttırılması konusunda çok büyük kazanımlar yaratıyor. EGA henüz 2 yaşında ama bugüne kadar 50'den fazla kurumu elektronik imza ile buluşturmayı başardı ve yoluna hızla devam ediyor. EGA ürünleri TÜBİTAK tarafından test edildi ve tavsiye edilen ürünler olarak web sayfasından yayımlandı. EGA hem Ankara hem de İstanbul ofisindeki teknik elemanlarıyla, müşteri memnuniyeti odaklı hizmet vermeye devam ediyor. TELEKOM DÜNYASI: Bildiğimiz en son Turkcell ile bir mobil imza projesi yaptınız, bu proje ve varsa diğer projeleriniz neler? Bugüne kadar Turkcell Mobil İmza ile birçok kurumun hizmetini buluşturduk. Sağlık sektöründen finans sektörüne kadar birçok alanda uygulama yapmaya ve hatta bu uygulamaları maksimum verimlilik çerçevesinde birleştirmeye çalışıyoruz. Bu kapsamda birçok kurumun bir arada çalıştığı projeler de ürettik. Bugüne kadar Garanti Bankasından Finansbank'a, Türk Patent Enstitüsünden Gümrük Müsteşarlığı'na, Fatih Belediyesi'nden İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne kadar birçok uygulamayı Turkcell Mobil İmza ile buluşturduk ve buluşturmaya devam ediyoruz. Biliyorsunuz 2008 başından bu yana Avea da Mobil İmza servisini hizmete açtı. Hatta ilk imzalar 6 Ocak Pazar günü Çevre ve Orman Bakanı ile Sağlık Bakanı arasında canlı yayında atıldı. Çevre ve Orman Bakanımız Sayın Prof. Dr. Veysel EROĞLU İstanbul'da, Sayın Sağlık Bakanımız Sayın Prof. Dr. Recep AKDAĞ Ankara'da olmak üzere aynı anda Avea Mobil İmzalarını kullanarak bir protokol imzaladılar. Avea sahaya oldukça güzel fırsatlar sunarak çıktı. Biliyorsunuz özellikle kamu kurumlarında uygulamaların elektronik imzayla buluşturulması konusunda, elektronik imza entegrasyonunu nasıl yapacağım, kimden alacağım, masrafını nasıl karşılayacağım gibi sorunlar yaşanıyor. Avea bu sorunların hepsine oldukça güzel bir çözüm sundu. Avea Mobil İmza servisini kullanmak isteyen kurumlar Avea ya da EGA'ya başvurduklarında istedikleri uygulamaları Avea Mobil İmza ile entegre ediliyor. Entegrasyon hizmeti, ürünleri TÜBİTAK tarafından tavsiye edilen EGA tarafından yapılıyor. EGA Avea'nın tek mobil imza entegratörü. Üstelik EGA tarafından sunulan Avea Mobil İmza entegrasyon ve danışmanlık hizmeti ücretsiz olarak sağlanıyor. Bu kapsamda daha şimdiden yirmiye yakın kurumun Avea Mobil İmza entegrasyonu tamamlanmak üzere. Çok kısa bir zaman içinde onlarca hatta yüzlerce uygulama Avea Mobil İmza ile buluşacak. TELEKOM DÜNYASI: Elektronik imzanın yaygınlaşması konusunda C5 Mobile ile bir projeniz vardı, bu ve benzeri ne tür çalışmalar yapılmalı ki sanal ortamda yapılacak işlemlerde insanlarımız zararlarını en aza indirsinler? Mümkün olduğunca elektronik imzanın kullanımını kolaylaştırmak, ucuzlatmak ve günlük uygulamalara yaymak gerek. Bu kapsamda elektronik imzanın kullanımını basitleştirecek bağımsız uygulamalar hazırlıyoruz ve bu uygulamaların kullanıcılara ulaşması için çeşitli kampanyalar hazırlıyoruz. EGA bu konuda adını "İmzacı" olarak verdiği bir yazılım hazırladı. EGA İmzacı yazılımı, her formatta dosyayı sürükle bırak ya da fare sağ tuşu ile kolayca hem elektronik hem de mobil imzalama, doğrulama işlemlerinin yapılmasını sağlıyor. Oldukça basit ve kullanıcı dostu, alıştığımız bir arayüze sahip. EGA İmzacı ile imzalama/doğrulama dışında zaman damgası alma ve imzalı dosyaları Outlook entegrasyonu ile gönderme gibi özelliklere de sahip. Her türlü sertifika, akıllı kart, token ile çalışabilen İmzacı, dosyalarınızı yedeklemeniz, gönderdiğiniz dosyaları aynı arayüz üzerinden takip etmeniz, imzalı dosyalardan orijinallerini elde etmeniz gibi pratik özelliklere de sahip. Bağımsız kullanıcılar ve KOBİ'ler için gerçekten her zaman el altında bulunması gereken bir yazılım. EGA imzacı yazılımı şu anda Avea tarafından Avea Mobil İmza abonelerine ücretsiz olarak sağlanıyor. Avea Mobil İmzanız üretildiğinde, http://www.ega.com.tr// adresinden imzanızla EGA İmzacı yazılımını makinanıza indirebilir ve ücretsiz olarak kullanabilirsiniz. Bu tür uygulamalarla herkes verilerini rahatça imzalayabilir, imzalı gelen verilerini doğrulayabilir. İki kişi arasında yapılan mesaj alışverişi bile başkalarıyla paylaşılmaya gerek kalmadan rahatlıkla imzalanarak güven altına alınabilir. TELEKOM DÜNYASI: Son olarak neler eklemek istersiniz? Herkes elektronik imzanın çok yavaş yayıldığını söylüyor ama sanıyorum 2008 yılı onları haksız çıkaracak. Gerçekten elektronik imza açısından çok hareketli bir yıl olacak. Ancak bu konuda uygulamaların hızla yayılması gerek. Aslında birçok uygulama var bile ama yeterince duyurulmuyor. Özel duyurularla ve özel teşviklerle elektronik imzalı uygulamalar ve faydaları duyurulmalı. Bu konuda Türk Patent Enstitüsü çok güzel bir teşvik hazırladı ve tüm yazılı basında duyurulmasını sağladı. Marka, patent ve endüstriyel tasarım başvurularının elektronik imza ile yapılması durumunda 10 ile 30 YTL arasında indirimler uygulanıyor. Aslında zaten bu başvuruların elektronik ortamda yapılması vatandaşa birçok fayda sağlıyor, Edirne'den Kars'a herkes eşit şartlarda başvuru yapabiliyor, bunun için mesai saatlerinde Ankara'ya gelmek gerekmiyor, posta masrafına, beklemeye gerek kalmıyor. Başvuru yapılır yapılmaz işleme alınıyor ve elektronik ortamda takip edilebiliyor. Bütün bu faydaların yanı sıra bir de ayrı bir indirim sağlanması uygulamanın elektronik imza ile kullanılması olasılığını arttırıyor. Elektronik imzanın yaygınlaştırılması için bu tür teşviklere gerçekten çok ihtiyaç var. Kurumların uygulamalarını elektronik imza ile buluşturmak için mutlaka gerekli mevzuat hakkında bilgi sahibi olmalarını ve bu konuda tecrübeli kurumlardan destek almalarını öneriyoruz. Teşekkürler, 2008 yılının herkese sağlık ve mutluluk getirmesi dileğiyle, bol elektronik imzalı yıllara... |
